Aby zapewnić sobie i swojej rodzinie bezpieczne mieszkanie Państwowa Straż Pożarna radzi, żeby nie dopuszczać do następujących sytuacji:

Nieostrożność osób dorosłych przy posługiwaniu się ogniem otwartym, w tym papierosy, zapałki, np.


  • Palenie tytoniu w łóżku jest często przyczyną pożarów ze skutkiem śmiertelnym. Kontakt żaru papierosa z pościelą powoduje miejscowe zapalenie materiału, z którego wykonana jest pościel. Powstające toksyczne produkty rozkładu termicznego mogą spowodować zatrucie człowieka i utratę przytomności, uniemożliwiając mu gaszenie pożaru lub wezwanie pomocy.
  • Kontakt otwartego ognia, np. żarzącego się papierosa z materiałem palnym spowoduje pożar w pojemniku ze śmieciami. Żar papierosa, niedogaszona zapałka może spowodować pożar różnych materiałów oraz zagrożenie dla ludzi, mieszkania i budynku.
  • Bardzo często spotykana sytuacja – pozostawiono na kuchni gazowej przygotowywany posiłek. Pożar jest niewielki, z reguły nie występuje zagrożenie dla mieszkania, ale dym wydobywający się z okna wygląda groźnie i powoduje interwencję straży pożarnej.
  • Spalanie śmieci i odpadów, suchych liści i roślin, wypalanie traw, rozgrzewanie smoły, palenie ogniska może być przyczyną pożaru zabudowań. Sprzyja temu kierunek wiatru w stronę budynków, brak sprzętu do gaszenia ognia, nieokopane palenisko.

Nieostrożność osób dorosłych przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi np.


  • Czyszczenie odzieży, likwidacja plam w cieczach łatwopalnych, np. benzynie, acetonie, rozpuszczalniku może być przyczyną groźnego pożaru i wybuchu. Opary cieczy łatwopalnej znajdują się w otoczeniu. Jeśli pojawi się czynnik zapalający, nastąpi zapalenie się oparów cieczy. Może nim być: żar papierosa, płomień zapałki, iskra z urządzeń oraz instalacji elektrycznych. W skutek tarcia w cieczy materiału, w skład którego wchodzą tworzywa sztuczne, powstaje ładunek elektrostatyczny, który rozładuje się w postaci iskry elektrostatycznej stanowiącej czynnik zapalający.
  • Mycie podłóg cieczami łatwopalnymi, np. benzyną, acetonem, rozpuszczalnikiem, może być przyczyną groźnego pożaru lub wybuchu. Ciecz rozprowadzana po podłodze szybko paruje i tworzy z powietrzem mieszaninę wybuchową. Pojawienie się czynnika zapalającego spowoduje pożar i wybuch. Rozcieranie cieczy łatwopalnej na posadzce z tworzywa sztucznego, np. pcw spowoduje powstanie elektryczności statycznej, która pojawi się w postaci iskry, czyli czynnika zapalającego.
  • Zawartość lotnych, łatwo zapalnych rozpuszczalników w farbach, lakierach i emaliach powoduje szybkie ich wysychanie z pokrytych powierzchni. Rozpuszczalniki przedostają się do atmosfery i mogą tworzyć lokalnie stężenia wybuchowe. Pojawienie się czynnika zapalającego może spowodować pożar i wybuch w pomieszczeniu, szczególnie gdy nie ma właściwej wentylacji.
  • Rozpalanie ognia w piecu przy zastosowaniu cieczy łatwopalnej , np. rozpuszczalnika, benzyny, oleju napędowego, może spowodować wydostanie się ognia z pieca do pomieszczenia, wybuch par tej cieczy w piecu, zniszczenie pieca i pożar w mieszkaniu. Zagrożona jest również osoba wykonująca tę czynność.
  • Podczas przelewania cieczy łatwopalnych, np. benzyny, rozpuszczalnika, spirytusu następuje ich parowanie. Pojawienie się czynnika zapalającego może spowodować pożar. W gospodarstwie domowym ciecze łatwopalne znajdują ważne zastosowanie. Czynności z tymi cieczami muszą być prowadzone z zachowaniem środków ostrożności, takich jak: zapobieganie powstawaniu ognia, wietrzenie pomieszczenia. Ciecze łatwopalne należy przechowywać w szczelnie zamkniętych naczyniach.

Nieprawidłowa eksploatacja środków transportu


  • Garażowanie pojazdów z silnikami spalinowymi posiadających paliwo w zbiorniku (motocykl, motorower, samochód) w pomieszczeniach, które nie są garażami stwarza zagrożenie dla ludzi i budynku w przypadku powstania pożaru z winy środka transportu. Przyczyną powstania pożaru jest najczęściej wadliwa instalacja elektryczna pojazdu lub inny czynnik, który może zapalić paliwo.

Nieprawidłowa eksploatacja elektrycznych urządzeń ogrzewczych


  • Ustawienie urządzenia grzejnego w odległości zbyt malej od materiałów palnych powoduje systematyczne nagrzewanie materiałów i prowadzi do ich zapalenia. Bezpieczna odległość materiałów palnych od gorących urządzeń elektrycznych to co najmniej 50cm.
  • Niebezpiecznym, choć często używanym urządzeniem grzejnym jest grzałka elektryczna do gotowania wody. Wygotowanie się wody powoduję pęknięcie szklanki lub nagrzewanie naczynia. Doprowadzi to do zapalenia się materiałów palnych mających kontakt z gorącym, rozgrzanym do czerwoności elementem grzejnym.
  • Żelazko jest potrzebnym urządzeniem w gospodarstwie domowym. Pozostawienie żelazka na materiale palnym spowoduje natychmiastowe zwęglenie i szybkie zapalenie przedmiotu , na którym jest ustawione.

Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń i instalacji elektrycznych


  • Osłonięcie żarówki materiałem palnym, np. papierem w niewielkiej odległości od niej powoduje szybkie nagrzewanie się tego materiału, zwęglenie i zapalenie. Pożar przeniesie się na wyposażenie mieszkania. Na osłony punktów świetlnych można stosować tylko materiały trudno zapalne umieszczone w odległości co najmniej 5cm od żarówki. Temperatura bańki działającej żarówki może wynosić 152 st. C.
  • Do instalacji elektrycznej w mieszkaniu można podłączyć określoną ilość odbiorników energii elektrycznej. Jeśli instalację zabezpiecza niewłaściwie dobrany lub wadliwy bezpiecznik i włączymy urządzenia elektryczne, które pobiorą więcej prądu niż możliwości instalacji (zbyt duży pobór mocy), to nastąpi przeciążenie instalacji elektrycznej, które może doprowadzić do powstania pożaru.
  • Bezpiecznik spełnia bardzo ważną rolę w instalacji elektrycznej. Chroni przed przeciążeniem, zwarciem i porażeniem człowieka. Długotrwale przeciążenie instalacji powoduje jej nadmierne nagrzewanie oraz utratę właściwości izolacyjnych. Po pewnym czasie może to doprowadzić do pożaru. Bezpiecznik powinien być dobrany tak, aby zadziałał podczas niewłaściwej pracy instalacji. Bezpiecznik źle dobrany, nie reagujący na niewłaściwą pracę instalacji może przyczynić się do powstania pożaru z winy instalacji elektrycznej. Naprawienie bezpiecznika topikowego, tzw. korka drutem to prawie pewny pożar mieszkania w momencie wadliwej pracy instalacji elektrycznej.

Materiały opracowano na podstawie książki pt. „Bezpieczne mieszkanie”.
Autorzy: Eligiusz Pietrzak i Marek Parol.